27 maart 2026 | Nr. 492 | Gaat het vriezen of dooien? Of regent Jetje nat?

Jetje aan het woord

Goedemorgen allemaal op deze mooie dag vol mogelijkheden en nieuwe kansen

Weer hadden we vroeger thuis op de Veluwe ook al. Dat zal niemand verbazen. Als je wilde weten wat het dan wel voor weer zou gaan worden, dan had je daar elke werkdag op de radio de "mededelingen voor land- en tuinbouw" voor, elke dag om 12:30 op de enige radiozender die er was.

Het voordeel was dat je dan ook direct hoorde wanneer je het beste de coloradokever naar de andere wereld kon gaan helpen met DDT of een ander pittig middeltje waar men nu terecht zelf iets van krijgen zou. Maar toen was het allemaal heel normaal. Nu hebben we de buienradar in de broekzak. Nou ja, werkt dat eigenlijk nog? Laten we daar eens naar kijken. Zeker gezien het tweede artikel dat over nepnieuws gaat.

Jullie Jetje

Samenvatting van vandaag:

		1. is de buienradar nepnieuws of niet?
		2. Jetje kijkt nepnieuws;
		3. Een bui regen op je hoofd is zeker geen nepnieuws.

Heb jij al je eigen buienradar?

De buienradar-apps op je telefoon lijken tegenwoordig vanzelfsprekend: Even op de telefoon kijken en je weet of je droog naar buiten kunt. Je kunt ook uit het raam kijken, maar dan ga je niet met je tijd mee. Wel kun je dan zien dat de buienradar zegt dat het stralend zonnig bij je is, maar dat de regen voor de deur in het kanaal klettert. Sterker nog, 2 verschillende apps op twee telefoons komen met een totaal andere weersituatie. En een heel andere situatie. Dus we kunnen wel kijken naar onze app maar een blik uit het raam blijft toch wel aan te raden. Maar hoe werkt die app eigenlijk? Want achter die ogenschijnlijk simpele kaart met bewegende regenwolken in verschillende kleuren schuilt een interessante geschiedenis en een flinke dosis technologie.

Van militaire radar tot dagelijkse tool

De oorsprong van buienradar ligt in de ontwikkeling van radartechnologie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Radar werd toen gebruikt om vijandelijke vliegtuigen te detecteren. Na de oorlog ontdekten meteorologen dat diezelfde techniek behalve vliegtuigen ook neerslag zichtbaar maakte.

Het KNMI in de Bilt als voorloper

De techniek werd bijvoorbeeld door het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) in de Bilt gebruikt voor weersvoorspellingen. Vanaf de jaren ’90 werden deze radarbeelden steeds vaker digitaal beschikbaar gemaakt voor het publiek. Websites zoals Buienradar en anderen maakten het mogelijk om online te zien waar regen viel en hoe de buien zich verplaatsten. Het was alleen nog een kaartje maar het was in alle eenvoud wel redelijk betrouwbaar.

De opkomst van weer-apps

Met de komst van smartphones rond 2010 verhuisde de buienradar naar de broekzak. Apps zoals Buienradar en Buienalarm maakten het steeds eenvoudiger om realtime informatie te bekijken en ze kregen ook steeds meer toeters en bellen. In plaats van alleen een kaart, kregen gebruikers meldingen: “Over 10 minuten regen op jouw locatie.”

Even op de app kijken of ik regen op mijn hoofd voel

Ook kwamen er apps die aangaven dat het begon te regenen (voor wie dat zelf niet voelde) en of de wind draaide. Ook handig als je op de bank zit. Hoe mooier en ingewikkelder, hoe onbetrouwbaarder deze ooit zo handige weersvoorspellertjes begonnen te worden. Vooral het feit dat je tegenwoordig elke weersvoorspelling kunt krijgen die je maar hebben wilt, zet natuurlijk grote vraagtekens bij de betrouwbaarheid. Een gezamenlijke grote lijn is toch wel het minste dat je zou mogen verwachten.

Twee apps en twee keer weer

Als je twee verschillende apps op verschillende telefoons zet, dan moet je er niet gek van opkijken als die met twee echt totaal andere weersvoorspellingen komen. Welke er dan gelijk heeft? Geen idee. Dat weet niemand. Dus iedereen heeft wel een eigen weer-app om geloof aan te hechten.

Best gek eigenlijk, als je er goed over nadenkt.

Gelukkig hebben we altijd het raam nog

Tegenwoordig laat ik de buienradar c.s. maar steeds meer voor wat die is en kijk ik maar weer gewoon uit het raam omhoog naar de lucht. Jammer dat de berichten voor de land en tuinbouw er niet meer zijn.

Ik neem mijn plu wel mee als ik het niet vertrouw. In de praktijk blijft het dan ook altijd droog.

Nu we het toch over het weer hebben: Nieuws en nepnieuws

Welk nieuws is nog te vertrouwen?

In een tijd waarin nieuws zich razendsnel verspreidt, is de vraag naar betrouwbaarheid urgenter dan ooit. Het lijkt alsof we meer informatie hebben dan ooit tevoren, maar tegelijkertijd krijgen we steeds minder zekerheid over wat waar is. De overvloed aan berichten maakt het lastig om feiten van meningen en waarheid van verdraaiing te onderscheiden. Foto's en video zeggen ook niets meer. Die kun je aanpassen zoals je wilt met moderne AI-tools.

Wie heeft er belang bij dit verhaal?

Een eerste stap in het beoordelen van nieuws is het stellen van een simpele maar cruciale vraag: Wie heeft er belang bij dit verhaal? Overheden, bedrijven, media en belangengroepen hebben allemaal hun eigen agenda’s. Dat betekent niet dat hun informatie per definitie onjuist is, maar wel dat ze soms geneigd zijn feiten te selecteren of te framen op een manier die hun eigen positie versterkt. Nieuws kan subtiel worden gekleurd door wat wel en niet wordt verteld.

Spectaculair nieuws verkoopt

Traditionele nieuwsorganisaties hebben doorgaans wel journalistieke normen, maar ook zij opereren in een zeer competitieve markt. Sensatie verkoopt. Koppen worden soms aangescherpt om aandacht te trekken en complexe verhalen worden versimpeld om beter te scoren. In die zin kan nieuws worden “opgeblazen”: Niet per se onwaar, maar wel uitvergroot of uit de context gehaald. Dit aanzetten en sappiger maken van de berichtgeving zorgt voor kijkcijfers voor je "praatprogramma" en dikke koppen in de krant zijn goed voor de oplagecijfers. En hogere cijfers betekent meer advertentie inkomsten. Ook angst aanjagen is goed voor meer inkomsten en we zien dan ook dat de moderne media een goed deel van hun tijd aan angst verspreiden besteden.

Alle nieuws begint bij de bron

De kern van betrouwbaarheid ligt daarom bij de bron. Waar komt het nieuws eigenlijk vandaan? Is het gebaseerd op controleerbare feiten? Zijn er meerdere onafhankelijke bronnen? Is er slechts één anonieme getuige? Betrouwbare journalistiek kenmerkt zich door volledige transparantie: Er wordt duidelijk gemaakt hoe informatie is verkregen en wat de beperkingen zijn. Hoe vager de herkomst, hoe groter de reden tot scepsis. En toch, als je "De Telegraaf" en het "NRC" naast elkaar legt zou je denken dat deze kranten beiden uit een ander universum komen. Geen wonder dat de lezers een totaal ander wereldbeeld hebben.

Social media hebben niets met nieuws te maken

Social media vormen een apart hoofdstuk. Platforms zijn ontworpen voor snelheid en bereik. Ze zijn bedoeld voor likes en kliks. Ze zijn met hun beperkingen qua tekst etc. zeer zeker niet voor waarheidsvinding bedoeld. Berichten worden gedeeld omdat ze emotie oproepen. Bijvoorbeeld verontwaardiging, angst of bevestiging. Maar niet omdat ze zorgvuldig zijn geverifieerd. Bovendien kan iedereen publiceren zonder enige redactionele controle. Dat maakt social media waardevol als een globaal signaal van wat er onder de mensen leeft, maar volslagen onbetrouwbaar als nieuwsbron. Wie iets op social media leest, doet er verstandig aan het altijd te controleren via andere kanalen. Het zal bijna nooit waar zijn. Social media zijn voor vermaak. Nergens anders voor.

Betrouwbaar nieuws zul je zelf bijeen moeten sprokkelen

Betrouwbaar nieuws vraagt dus om een actieve houding van de lezer. Niet alles zomaar klakkeloos aannemen, maar er vragen bij stellen: Wie zegt dit? Waarom? Waarop is het gebaseerd? In een wereld vol informatie is kritisch denken geen luxe meer.

Het is een pure noodzaak geworden.

https://modelmetkoffie.blogspot.com

Informatie over de komende evenementen, workshops of andere belangrijke dagen die interessant voor je kunnen zijn bij Jetje's dag.
De data van de sessies:

Zondag 12 april. Deels gekleed / deels ongekleed.

Zondag 3 mei. Nader te bepalen tussen deelnemers

Voor meer informatie over "model met koffie" klik je hier

Om je in te schrijven klik je hier

Zwerven in de regen

We hebben hier al heel wat foto's van ons mooie Nederland langs zien komen. Je zou dan ook de indruk krijgen dat het hier altijd mooi weer is. Maar dat komt meer omdat de meeste fotocamera's slecht tegen regen kunnen. Dus laat je bij regen de camera meestal maar thuis, maar dat vertekent het beeld wel enorm. Dus laten we vandaag eens wat terloops gemaakte regenfoto's pakken. Dat trekt dan dat scheve beeld over het mooie weer in Nederland weer een beetje recht.

En dan is dit beeld van het ware natte Nederland ook een goed punt om deze rubriek eventjes te stoppen.

Misschien komt de rubriek wel weer terug.

Of op ongeregelde momenten.

Of helemaal niet.

Wie zal het zeggen?

Laten we het eens over fruit en fruitschalen gaan hebben. Iedereen een prettig weekend en tot maandag.

Colofon

Jetje's dag verschijnt in principe elke werkdag. Deze publicatie wordt uitgegeven door Henriëtte Sibie samen met Team Jetje, het team dat haar ondersteunt. Het team bestaat uit een wisselend aantal medewerkers. Team Jetje is inmiddels ook in te zetten voor ander schrijf- en fotografiewerk, waar bijvoorbeeld een regionale krant al gebruik van maakt. Voorwaarde is wel dat je in de kunst of de fotografie bezig bent.

Bijdragen

Mocht je ook eens een bijdrage aan Jetje's dag willen leveren, dan is dat altijd mogelijk. Er zijn geen kosten aan plaatsing verbonden, maar er is ook geen sprake van een vergoeding. Het geeft jouw werk wel een leuke exposure. Want dit weblog wordt goed gelezen. Een verwijzing naar je eigen website, weblog, Facebookpagina en vergelijkbaar is altijd toegestaan maar liever geen affiliate links.

Bij belangstelling of vragen kun je altijd contact met me opnemen en dan kijk ik graag samen met jou wat er mogelijk is. En dat is wat mij betreft best veel.