10 maart 2026 | Nr. 479 | Van model naar performance-artieste

Jetje aan het woord

Goedemorgen allemaal op deze mooie dag vol mogelijkheden en nieuwe kansen

De kop van de nieuwe serie Jetje's dag is er al weer af. Vandaag een tweede exemplaar. Gisteren heb ik al verteld dat ik meer richting performancewerk wil gaan. Performance heeft een sterkere verbinding met andere kunstvormen dan het modelwerk en dat spreekt me wel aan.

Het heeft ook wat meer commerciële mogelijkheden en die kan ik goed gebruiken in het kunstbedrijf waar vorig jaar mee begonnen is en dat het eerste jaar goed doorgekomen is. Alle reden dus om de komende tijd wat meer over het werk van performanceartiesten te vertellen en er straks eens op in te gaan hoe ik mijn eigen rol daarin zie.

Jullie Jetje

Samenvatting van vandaag:

		1. We gaan wat dieper op de performance in;
		2. Nieuwsgierigheid kan ook heel positief werken;
		3. Spaarnwoude, een vochtig en ook wat rumoerig natuurgebied.

Deze broek is nog wat op de groei gekocht...

Overeenkomsten en verschillen tussen beide 'disciplines'

Gisteren heb ik hier op Jetje's dag al aangegeven dat ik mijn werk wil gaan verschuiven van modelwerk richting het geven van performances. Maar waar zitten nu de overeenkomsten en de verschillen tussen die beide artistieke richtingen?

Twee vormen van het gebruik van je lichaam als een soort artistiek medium

Het werk van een fotomodel en dat van een performance-artieste lijkt op het eerste gezicht sterk op elkaar. In beide gevallen staat het lichaam centraal. En speelt de presentatie daarvan een grote rol. Toch zijn er ook duidelijke verschillen. We zien die bijvoorbeeld bij het doel, de context waarin gewerkt wordt en de artistieke vrijheid. Door deze beroepen naast elkaar te leggen, wordt zichtbaar hoe het lichaam in verschillende culturele en artistieke kaders creatief gebruikt kan worden.

Het lichaam als artistiek instrument

Zowel een fotomodel als een performance-artieste gebruikt het eigen lichaam als instrument om iets uit te drukken. De houding, beweging, uitstraling en timing zijn daarbij belangrijke elementen. Een fotomodel moet in staat zijn om een optimale houding te vinden die goed werkt voor de camera, waarbij licht, compositie en gebruikte kleding optimaal tot hun recht komen. Ook een performance-artieste gebruikt de lichaamstaal bewust, bijvoorbeeld door stil te staan, te bewegen of een handeling te herhalen. In beide gevallen is er sprake van een vorm van expressie, die door een publiek wordt bekeken. Hetzij op papier, hetzij in de realiteit.

Ze vragen allebei best wel iets van de uitvoerende partij

Daarnaast vragen beide werkzaamheden om een stevige vorm van discipline en een positief lichaamsbewustzijn. Zowel modellen als performancekunstenaars trainen daarom hun houding, concentratie en presentatievermogen. Hun lichaam wordt als het ware hun communicatiemiddel, waarmee een boodschap, een idee, een sfeer of een beeld op het publiek wordt overgebracht.

De rol van de regie en de opdracht

Een belangrijk verschil ligt in de mate van regie van buitenaf. Fotomodellen werken meestal in opdracht van een fotograaf, ontwerper of een merk. Zij dragen kleding, sieraden of producten die gepresenteerd moeten worden. Het model helpt een beeld te realiseren dat vaak vooraf is bedacht door een team van creatieve professionals. Het doel van meer professionele modelfotografie is meestal commercieel of ter ondersteuning van allerlei promotiewerk Daarnaast is er ook nog een grote hobbytak in de modelfotografie, maar die reken ik even niet mee.

Een performance-artieste heeft doorgaans meer artistieke autonomie. In de traditie van de performancekunst, die sterk verbonden is met kunstenaars als Marina Abramović en Joseph Beuys, staat het eigen idee of het concept centraal. De artiest(e) bedenkt vaak zelf het thema, de handelingen en de context van de performance. Het lichaam wordt niet alleen getoond, maar ingezet als drager van een artistieke of maatschappelijke boodschap.

Tijdelijkheid en resultaat

Ook het eindresultaat verschilt. Bij modellenwerk is het uiteindelijke doel meestal een foto of campagnebeeld. Het moment van poseren is slechts een stapje in dat proces; De foto blijft bestaan als eindproduct. Bij performancekunst is juist het moment zelf vaak het belangrijkste. De handeling vindt plaats in een bepaalde tijd en ruimte en zal daarna weer verdwijnen. Soms wordt een performance daarom wel gefilmd of gefotografeerd, maar dat is eerder een vorm van documentatie dan het uitvoeren van het eigenlijke performancewerk.

Heb ik geen mooie azalea van een tekengroep gehad?

Overlapping en nieuwe vormen

In de hedendaagse kunst vervagen deze grenzen soms. Modellen werken steeds vaker mee aan artistieke projecten, terwijl performancekunstenaars zich bewust zijn van de kracht van fotografie en media. Daardoor ontstaan hybride vormen waarin presentatie, lichaam en concept samenkomen. Het verschil tussen model en performanceartieste blijft bestaan, maar de twee rollen raken elkaar steeds vaker in de manier waarop het lichaam wordt ingezet als beeld en als betekenisdrager.

Nieuwsgierigheid als beginpunt van kennis en verandering

“Nieuwsgierigheid is het begin van kennis. Actie is het begin van verandering.” Deze eenvoudige, maar krachtige uitspraak vat een belangrijk principe van menselijke ontwikkeling samen. Alles wat we weten, ontdekken of verbeteren begint met een vraag. En alles wat we daadwerkelijk veranderen begint met een stap vooruit.

Nieuwsgierigheid als motor van kennis

Nieuwsgierigheid is een van de meest fundamentele menselijke eigenschappen. Het is de drang om te begrijpen hoe dingen werken, waarom ze zijn zoals ze zijn en wat er mogelijk nog meer te ontdekken valt. Zonder nieuwsgierigheid zou er nauwelijks vooruitgang bestaan. Wetenschap, kunst, technologie en zelfs dagelijkse praktische oplossingen komen voort uit mensen die zich afvragen: Hoe zit dit eigenlijk?

Wanneer iemand nieuwsgierig is, ontstaat er een open houding tegenover de wereld. Vragen leiden tot onderzoek, onderzoek leidt tot inzichten en inzichten vormen uiteindelijk kennis. In die zin is nieuwsgierigheid het startpunt van vrijwel elke vorm van leren. Een kind dat vragen stelt, een onderzoeker die hypotheses formuleert of een kunstenaar die experimenteert met nieuwe materialen, allemaal worden ze gedreven door dezelfde innerlijke kracht.

Van weten naar doen

Toch is kennis alleen niet voldoende om de wereld te veranderen. Veel mensen weten wat beter zou kunnen, maar blijven steken in analyse of twijfel. Daar komt het tweede deel van de uitspraak in beeld: actie is het begin van verandering.

Actie betekent dat ideeën worden omgezet in concrete stappen. Dat kan iets groots zijn, zoals het starten van een project of het ontwikkelen van een nieuwe technologie, maar het kan ook klein beginnen: Een eerste schets, een experiment of een gesprek. Zodra iemand in beweging komt, ontstaat er een proces dat verder kan groeien en zich kan gaan ontwikkelen.

Kleine stappen, grote gevolgen

Verandering hoeft niet altijd spectaculair te beginnen. Vaak start de verandering met een kleine beslissing om iets te gaan proberen. Wanneer iemand nieuwsgierigheid combineert met actie, ontstaat er een krachtige dynamiek. Vragen leiden tot nieuwe inzichten en die inzichten leiden weer tot nieuwe experimenten en initiatieven.

Veel grote ontwikkelingen uit de geschiedenis zijn op deze manier begonnen: Met een nieuwsgierige gedachte en iemand die besloot er daadwerkelijk iets mee te doen. Zonder die tweede stap van de actie zouden ideeën slechts gedachten gebleven zijn

De wisselwerking tussen nieuwsgierigheid en actie

Uiteindelijk versterken nieuwsgierigheid en actie elkaar dus wederzijdse. Nieuwsgierigheid zet ons aan tot leren, terwijl actie ons in staat stelt om dat leren om te zetten in tastbare resultaten. Samen vormen ze de basis van persoonlijke groei, innovatie en maatschappelijke vooruitgang.

Wie nieuwsgierig blijft en tegelijkertijd bereid is om te handelen, creëert voortdurend nieuwe mogelijkheden. Zo wordt een eenvoudige vraag het begin van kennis en een kleine stap het begin van misschien wel een grote verandering.

Rumoerig Spaarnwoude

Als je het hebt over zwerven, dan zijn er plekken in Nederland waar het rustig is. Deze zwaar beschermde natuurgebieden zijn ware paradijzen voor water- en weidevogels.

Een voorbeeld van een dergelijk gebied is het natuurgebied Spaarnwoude. Maar is het daar nu ook een beetje rustig? Nou nee. Allereerst wordt het gebied doorsneden door de A9, waar het verkeer de hele dag bumper aan bumper overheen raast. In de vlakke stille polders draagt het geluid kilometers ver. Dat zorgt ervoor dat deze geluidsbron door het grootste deel van gebied goed te horen is.

En verder verschijnt er elke twee minuten een vliegtuig aan de horizon dat gaat landen op de slechts een kilometertje verder gelegen Polderbaan van Schiphol. En ook dat gaat verre van geruisloos.

De gevels spiegelen zich in een stil Spaarndam

Het is maar goed dat de vogels aan de herrie gewend zijn en planten zich weinig van geluid aantrekken. Maar anders zou er weinig van dit op zich heel fraaie gebied overblijven.

De stoep ligt aanzienlijk lager dan de rijweg

Lekker baggeren!!

Morgen een mooie fashionshoot bij een bevriende, zeer goede en gewaardeerde fotograaf.

Colofon

Jetje's dag verschijnt in principe elke werkdag. Deze publicatie wordt uitgegeven door Henriëtte Sibie samen met Team Jetje, het team dat haar ondersteunt. Het team bestaat uit een wisselend aantal medewerkers. Team Jetje is inmiddels ook in te zetten voor ander schrijf- en fotografiewerk, waar bijvoorbeeld een regionale krant al gebruik van maakt. Voorwaarde is wel dat je in de kunst of de fotografie bezig bent.

Bijdragen

Mocht je ook eens een bijdrage aan Jetje's dag willen leveren, dan is dat altijd mogelijk. Er zijn geen kosten aan plaatsing verbonden, maar er is ook geen sprake van een vergoeding. Het geeft jouw werk wel een leuke exposure. Want dit weblog wordt goed gelezen. Een verwijzing naar je eigen website, weblog, Facebookpagina en vergelijkbaar is altijd toegestaan maar liever geen affiliate links.

Bij belangstelling of vragen kun je altijd contact met me opnemen en dan kijk ik graag samen met jou wat er mogelijk is. En dat is wat mij betreft best veel.